Intro
Rzeczpospolita Obojga Narodów przez ponad dwa wieki była jednym z największych i najpotężniejszych państw Europy, rozciągając się od Bałtyku po stepy Ukrainy. W epoce złotego wieku kwitła polska kultura, nauka i wojskowość, a husaria stanowiła postrachę całego kontynentu. Ten album opowiada o chwale, poświęceniu i nieugięcie duchu polskiego oręża.
Bitwa pod Legnicą
9 kwietnia 1241 roku pod Legnicą wojska polsko-niemieckie pod dowództwem księcia Henryka II Pobożnego starły się z armią mongolską chana Bajdara. Mimo przegranej bitwy i śmierci Henryka, Mongołowie wycofali się z Polski, nie kontynuując marszu na zachód. Legnica stała się symbolem ofiary, która ocaliła Europę.
Bitwa pod Grunwaldem
15 lipca 1410 roku połączone siły polsko-litewskie pod dowództwem króla Władysława II Jagiełły rozbiły armię Zakonu Krzyżackiego w największej bitwie średniowiecznej Europy. Wielki Mistrz Ulrich von Jungingen poległ na polu bitwy wraz z kwiatem rycerstwa zakonnego. Zwycięstwo pod Grunwaldem złamało potęgę militarną Krzyżaków na zawsze.
Bitwa pod Orszą
8 września 1514 roku wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego pod dowództwem hetmana Konstantego Ostrogskiego zadały druzgocącą klęskę armii moskiewskiej koło Orszy. Pomimo trzykrotnej przewagi liczebnej Moskali, brawurowy atak skrzydlatych husarzy rozstrzygnął bitwę w ciągu kilku godzin. Triumf pod Orszą zahamował ekspansję Moskwy na zachód na kilkadziesiąt lat.
Bitwa pod Kircholmem
27 września 1605 roku hetman Jan Karol Chodkiewicz na czele zaledwie czterech tysięcy żołnierzy rozgromił trzykrotnie liczniejszą armię szwedzką pod Kircholmem. Szarża husarii trwała zaledwie kilkanaście minut i zakończyła się całkowitym zniszczeniem wojsk króla Karola IX. Kircholm uchodzi za jedno z największych zwycięstw polskiej konnicy w dziejach.
Odsiecz Smoleńska
W październiku 1611 roku, po dwuletnim oblężeniu, wojska polskie zdobyły Smoleńsk i wkroczyły do Moskwy, instalując królewicza Władysława na tronie carskim. W czasie Wielkiej Smuty Polska osiągnęła szczyt swojej potęgi terytorialnej na wschodzie. Polska załoga przez dwa lata trzymała Kreml, zanim musiała skapitulować wobec moskiewskiej odsieczy.
Cecora 1620
We wrześniu 1620 roku armia polska pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego poniosła dotkliwą klęskę z rąk wojsk turecko-tatarskich pod Cecorą w Mołdawii. Słynny wódz, zdobywca Moskwy, zginął podczas odwrotu, osłaniając odejście swoich żołnierzy. Klęska pod Cecorą otworzyła Turkom drogę na Podole i zapowiadała ciężkie lata dla Rzeczypospolitej.
Bitwa pod Chocimiem
We wrześniu 1621 roku armia polsko-litewska i kozacka pod dowództwem hetmana Jana Karola Chodkiewicza odparła potężną ofensywę osmańską pod Chocimiem nad Dniestrem. Mimo śmierci Chodkiewicza w trakcie oblężenia, obrońcy wytrwali, a sułtan Osman II zmuszony był zawrzeć pokój bez zwycięstwa. Obrona Chocimia uratowała Europę Środkową przed inwazją osmańską.
Beresteczko 1651
W czerwcu 1651 roku pod Beresteczkiem rozegrała się jedna z największych bitew lądowych XVII wieku, gdzie wojska polskie Jana II Kazimierza starły się z armią kozacko-tatarską Chmielnickiego. Zdrada Tatarów, którzy opuścili pole bitwy biorąc ze sobą Chmielnickiego, przesądziła o polskim zwycięstwie. Traktat w Białej Cerkwi znacząco ograniczył autonomię Kozaków, lecz nie zakończył konfliktu.
Obrona Częstochowy
W latach 1655–1656, podczas Potopu Szwedzkiego, klasztor jasnogórski pod kierownictwem przeora Augustyna Kordeckiego oparł się wielotygodniowemu oblężeniu przez wojska szwedzkie. Obrona Częstochowy stała się symbolem oporu narodu polskiego i punktem zwrotnym w wojnie ze Szwedami. Legenda głosi, że sam cudowny obraz Matki Boskiej Częstochowskiej chronił twierdzę przed nieprzyjacielem.
Skrzydła Chwały
Trzy bitwy. Trzy razy husarskie skrzydła uratowały Europę. Pod Kircholmem w 1605 trzy tysiące jeźdźców rozbiło szwedzką armię w dwadzieścia minut. Pod Chocimiem w 1621 starzejący się Chodkiewicz zatrzymał sto tysięcy Osmanów. Pod Wiedniem w 1683 król Sobieski poprowadził największą szarżę kawaleryjską w historii. Polska płaciła krwią za spokój kontynentu — a zachodnie podręczniki o tym milczą.
Bitwa pod Wiedniem
12 września 1683 roku Jan III Sobieski poprowadził największą szarżę kawaleryjską w historii pod murami Wiednia, ratując oblężone miasto i zatrzymując osmańską ekspansję w sercu Europy. Husaria w liczbie kilku tysięcy jeźdźców rozbiła główne siły Kara Mustafy, zmuszając Turków do chaotycznej ucieczki. Wiktorja wiedeńska uznawana jest za jedno z przełomowych zwycięstw w dziejach zachodniej cywilizacji.
Konstytucja 3 maja
3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję 3 Maja, pierwszą nowoczesną konstytucję w Europie i drugą na świecie po Stanach Zjednoczonych. Ustawa zasadnicza znosiła liberum veto, wprowadzała trójpodział władzy i reformowała ustrój osłabionej Rzeczypospolitej. Choć nie ocaliła ona kraju przed rozbiorami, stała się trwałym symbolem polskiego dążenia do wolności i nowoczesnego prawa.
Konstytucja 3 maja: Duma Narodu
Konstytucja 3 Maja nie była tylko aktem prawnym — była wyrazem dumy i woli narodu polskiego, który mimo zagrożenia rozbiorami zdecydował się walczyć o nowoczesne, wolne państwo. Jej uchwalenie wywołało entuzjazm w całej Europie i przerażenie wśród mocarstw rozbiorczych, które przyspieszyły agresję na Polskę. Dziś jest świętem narodowym, symbolem tego, że Polacy potrafią tworzyć historię i walczyć o własną przyszłość.
Cud nad Wisłą
15 sierpnia 1920 roku wojska polskie pod naczelnym dowództwem Józefa Piłsudskiego rozbiły armię sowiecką nad Wisłą, ratując niepodległość Polski i zatrzymując bolszewicką ekspansję na Zachód. Operacja, zwana Cudem nad Wisłą lub Bitwą Warszawską, uchodzi za jedną z osiemnastu najważniejszych bitew w historii świata. Polska odparła zagrożenie i obroniła granice odrodzonego państwa.
Cień Berlina
Szpiegował w samym sercu Berlina. Zdobył tajemnice Hitlera. Stalin go uwięził.
Enigma
W roku 1932 trzej polscy matematycy — Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski — jako pierwsi na świecie złamali szyfr niemieckiej maszyny Enigma, dając aliantom nieocenioną przewagę wywiadowczą. Ich dokonania, przekazane Francji i Wielkiej Brytanii w 1939 roku, stały się fundamentem projektu Ultra i przyczyniły się do skrócenia II wojny światowej o kilka lat. Polskie osiągnięcie przez dekady pozostawało tajemnicą, docenione dopiero po odtajnieniu archiwów.
Łączniczki: Niewidzialna Armia
Nosiły rozkazy przez płonącą Warszawę. Nastolatki. Żołnierki. Zapomniane.
Rotmistrz Pilecki
Wszedł do Auschwitz z własnej woli. Uciekł. Walczył. Sowieci go zabili.
Dywizjon 303
W roku 1940 polski Dywizjon 303 im. Tadeusza Kościuszki stał się najbardziej skuteczną jednostką myśliwską w Bitwie o Anglię, zestrzelując więcej samolotów Luftwaffe niż jakikolwiek inny dywizjon RAF. Polscy piloci, weterani kampanii wrześniowej i francuskiej, walczyli z furią za wolność Polski i Europy. Ich bohaterstwo ocalało Anglię i wpisało się złotymi głoskami w historię lotnictwa.
Syberia
Od 1940 roku sowieckie władze przeprowadziły cztery masowe deportacje, wywożąc setki tysięcy Polaków z zajętych terytoriów wschodnich na Syberię i do Azji Środkowej. W nieludzkich warunkach, bez żywności i ciepłych ubrań, tysiące deportowanych zginęło z zimna, głodu i chorób. Syberia stała się synonimem sowieckiej zbrodni i polskiego losu — nieugięte trwanie w obliczu zagłady.
Cichociemni
Cichociemni to elitarna formacja żołnierzy Armii Krajowej, szkolonych w Wielkiej Brytanii i przerzucanych drogą lotniczą do okupowanej Polski w latach 1941–1944. Łącznie 316 żołnierzy wykonało skoki do kraju, prowadząc sabotaż, wywiad i szkolenie podziemia zbrojnego. Stali się legendą polskiego podziemia — nieuchwytni, bezkompromisowi, oddani Polsce do ostatniej chwili.
Czerwone Maki
18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa zdobyli po krwawych walkach klasztor na Monte Cassino, przełamując linię Gustawa broniącą drogi na Rzym. Polacy zapłacili najwyższą cenę — ponad tysiąc zabitych i cztery tysiące rannych — by zatknąć biało-czerwony sztandar na ruinach opactwa. Czerwone maki zroszone polską krwią stały się wiecznym symbolem tej ofiary.
Nil: Żelazny Wyrok
Dowódca AK. Przeżył gestapo. Komuniści go powiesili w 1953 roku. Nil.
Sosabowski — Wódz Orłów | HusariaBeats
Skoczył pod Arnhem. Ochraniał brytyjski odwrót. Alianci zrobili z niego kozła.
Sosnkowski: Wódz, Którego Uciszyli
Naczelny Wódz, który mówił prawdę. Zachód go odwołał. Komuniści go wymazali.
Wyklęci
Rok 1945 — dla reszty Europy koniec wojny, dla Polski nowa niewola. Żołnierze Wyklęci nie złożyli broni. Ścigani przez Urząd Bezpieczeństwa ze sowieckim wsparciem, walczyli w lasach i cieniu — Pilecki, Łupaszka, Inka, Lalek. Ostatni z nich, Józef Franczak, walczył samotnie aż do 1963 roku. Zapomniani przez dekady. Przywróceni historii.
ZAPOMNIANI — Intro
Dziesięciu bohaterów. Wymazani przez komunizm i zachodnie milczenie. My mówimy.